Sau giai đoạn trầm lắng, giới đầu tư mạo hiểm tranh nhau rót vốn vào các startup "công nghiệp tương lai" ở Trung Quốc như vũ trụ, lượng tử, AI. - VnExpress

Ồ ạt đổ vốn đầu tư 'công nghiệp tương lai' ở Trung Quốc

Sau giai đoạn trầm lắng, giới đầu tư mạo hiểm tranh nhau rót vốn vào các startup "công nghiệp tương lai" ở Trung Quốc như vũ trụ, lượng tử, AI.

Chỉ hai ngày sau khi SpaceX IPO, một startup vũ trụ Trung Quốc tổ chức buổi gọi vốn đầu tiên. Với thông điệp giúp Trung Quốc thu hẹp khoảng cách với Mỹ trong cuộc đua chinh phục không gian, Tectronic Maritime Space Systems, trụ sở tại Thượng Hải, giới thiệu dịch vụ phóng tên lửa từ biển.

Tại sự kiện quy tụ khoảng 50 nhà đầu tư mạo hiểm, Giám đốc tài chính Gu Mei vạch ra tham vọng trở thành "Maersk của ngành vận tải không gian thương mại toàn cầu". Để đạt mục tiêu này, công ty cần huy động 150 triệu nhân dân tệ (22 triệu USD) với định giá 1,5 tỷ nhân dân tệ (209,8 triệu USD).

Tectronic thành lập cách đây ba tháng, dự kiến tổ chức thêm ba vòng gọi vốn để huy động 3 tỷ nhân dân tệ (420 triệu USD) trong 5 năm. Họ muốn niêm yết vào 2032, định giá khoảng 50 tỷ nhân dân tệ (7 tỷ USD), tức gấp hơn 30 lần hiện nay.

"Nhu cầu không giảm, nguồn cung có hạn và thời gian không chờ đợi ai. Các nhà đầu tư tham gia vòng gọi vốn này kỳ vọng sẽ thu về mức lợi nhuận gấp 26,7 lần", ông Gu, nói tại sự kiện hôm 14/6.

Theo Reuters, màn gọi vốn tham vọng này phản ánh cơn sốt trong các lĩnh vực được Bắc Kinh xác định là "ngành công nghiệp chiến lược mới nổi và tương lai", bao gồm không gian, công nghệ lượng tử, hạt nhân và giao diện não - máy...

Một phiên bản cải tiến của tên lửa Trường Chinh-7 mang theo vệ tinh phóng lên từ bãi phóng vũ trụ Văn Xương ở Hải Nam, Trung Quốc, ngày 23/6. Ảnh: AFP

Một phiên bản cải tiến của tên lửa Trường Chinh-7 mang theo vệ tinh phóng lên từ bãi phóng vũ trụ Văn Xương ở Hải Nam, Trung Quốc, ngày 23/6. Ảnh: AFP

Vào quý I, hãng kiểm toán KPMG ghi nhận hoạt động đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) tại Trung Quốc phục hồi, nhờ sự quan tâm với trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lõi (deep tech), công nghệ sinh học, bán dẫn và không gian.

Ví dụ, các thương vụ lớn có thể kể đến như vòng gọi vốn 2 tỷ USD của Rokid (kính thực tế tăng cường AR và thiết bị đeo AI), 787 triệu USD của Earendil Labs (công nghệ sinh học ứng dụng AI để phát triển thuốc), 723,7 triệu USD của iSpace (công nghệ không gian và tên lửa thương mại).

"Các lĩnh vực công nghệ không gian và công nghệ quốc phòng cũng được dự báo sẽ tiếp tục thu hút sự quan tâm", KPMG dự báo quý II.

Tính chung 5 tháng đầu, các quỹ đầu tư mạo hiểm đã đăng ký rót vào nền kinh tế lớn thứ hai thế giới 154 tỷ nhân dân tệ (21,5 tỷ USD), vượt quy mô cả năm ngoái, theo Hiệp hội Quản lý quỹ Trung Quốc. "Mức độ cuồng nhiệt này là điều tôi chưa từng thấy trong suốt sự nghiệp của mình", Yan Kai, nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu tại Ivy Capital ở Thượng Hải, nhận xét.

Theo ông, một startup chưa có doanh thu vẫn có thể huy động hàng tỷ nhân dân tệ ngay ở vòng gọi vốn đầu tiên. Thậm chí, trước khi hoàn tất, nhà đầu tư đã xếp hàng cho vòng thứ hai và khởi động thương thảo cho cả vòng ba.

Làn sóng đầu tư mạo hiểm tăng tốc diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh nhấn mạnh yêu cầu phát triển các "ngành công nghiệp tương lai" trong Kế hoạch 5 năm mới công bố hồi tháng 3, xác định robot và hàng không vũ trụ là những ngành chiến lược mới nổi cần được ưu tiên, cùng với công nghệ sinh học, năng lượng hydro.

Tháng 6, Trung Quốc cũng ban hành các quy định hỗ trợ niêm yết trong nước đối với các startup thuộc "ngành công nghiệp tương lai", thường là những công ty công nghệ tiên phong chưa có lợi nhuận hoặc doanh thu.

Công ty tên lửa tư nhân Trung Quốc LandSpace - được xem là gần giống SpaceX nhất của Trung Quốc - đang có ý định IPO. Huang Yan, Đồng sáng lập Lantern Capital tại Thượng Hải, quỹ đã đầu tư vào LandSpace từ 2016, lạc quan sẽ thu về lợi nhuận gần 100 lần sau một thập kỷ.

Theo ông, "điều quan trọng là kết hợp những gì nhà nước muốn với những gì thị trường cần". "Chiến lược của chúng tôi là bám sát định hướng chiến lược quốc gia, nhưng lựa chọn mục tiêu đầu tư bằng cách tiếp cận thị trường", ông giải thích.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ Mỹ - Trung ngày càng gay gắt, phần lớn các thương vụ đầu tư mạo hiểm hiện nay đến từ các quỹ nội địa bằng nhân dân tệ. Tuy nhiên, tính đến 12/6, thị trường cũng ghi nhận 5 quỹ đã huy động 4 tỷ USD bằng USD, theo dữ liệu từ Preqin.

Con số này vượt tổng vốn huy động cả năm của từng năm trong hai năm gần đây. Các quỹ như ZhenFund, Qiming Ventures, Capital Today cũng quay lại, nhờ các nhà đầu tư toàn cầu đã quan tâm trở lại với lĩnh vực công nghệ của Trung Quốc.

Raymond Feng, chuyên gia tại Atom Ventures, nói đang có cạnh tranh gay gắt giữa các quỹ để rót vốn vào những lĩnh vực hạt nhân, công nghệ lượng tử và AI hiện thân (embodied AI) - AI tích hợp vào thực thể vật lý như robot hình người, vì "mọi người đều đang đổ tiền vào các ngành công nghiệp tương lai".

Ni Zhengdong, Chủ tịch công ty tư vấn đầu tư mạo hiểm Zero2IPO Holdings, cho biết các nhà đầu tư giai đoạn đầu ở Trung Quốc đang mang tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ cơ hội), khiến một số quỹ tranh thủ "xuống tiền".

Tuy nhiên, Reuters cũng cho rằng trong khi làn sóng gọi vốn của các doanh nghiệp như Tectronic tạo ra những cơ hội sinh lời hấp dẫn cho các quỹ đầu tư mạo hiểm, cơn sốt này cũng đẩy định giá startup lên cao và làm dấy lên lo ngại về một bong bóng đầu tư đang hình thành.

Phiên An (theo Reuters, KPMG)